O 9,7 proc. potaniały w październiku paliwa na polskich stacjach w porównaniu z wrześniem. Głównie dzięki temu ceny wszystkich towarów i usług w koszyku GUS spadły w ciągu miesiąca o 0,4 proc.
Główny Urząd Statystyczny podał w piątek szybki szacunek inflacji. W październiku ceny były o 3,5 proc. wyższe niż przed rokiem. We wrześniu wskaźnik wynosił 4,1 proc., a rok temu, w październiku 2025 r., 2,8 proc.
Ekonomiści spodziewali się wyższego odczytu
Analitycy ankietowani przez PAP Biznes prognozowali inflację na poziomie 3,7 proc. i miesięczny spadek cen o 0,2 proc. Odczyt okazał się niższy w obu przypadkach. Według finwire.pl październikowe 3,5 proc. oznacza spadek o 0,6 pkt proc. w ciągu jednego miesiąca.
Cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego wynosi 2,5 proc. z dopuszczalnym odchyleniem o 1 pkt proc. w każdą stronę. Inflacja wróciła więc do tego przedziału, choć zatrzymała się dokładnie na jego górnej granicy.
Chcesz częściej widzieć Dziś w Polsce w Google?Dodaj nas do ulubionych źródełPaliwa tańsze o prawie jedną dziesiątą, prąd i gaz w górę
Szybki szacunek GUS pokazuje zmiany w trzech grupach, które najmocniej odczuwamy w domowych budżetach. Paliwa mimo październikowej obniżki pozostają o ponad jedną piątą droższe niż rok temu. Żywność kosztuje niemal tyle samo co przed rokiem, a rachunki za energię rosną coraz szybciej.
| Kategoria | Wrzesień, rok do roku | Październik, rok do roku | Październik do września |
|---|---|---|---|
| Inflacja ogółem | 4,1 proc. | 3,5 proc. | spadek o 0,4 proc. |
| Żywność i napoje bezalkoholowe | spadek o 0,4 proc. | spadek o 0,1 proc. | wzrost o 0,3 proc. |
| Energia elektryczna, gaz i inne paliwa | 5,0 proc. | 6,0 proc. | wzrost o 1,6 proc. |
| Paliwa do prywatnych samochodów | 36,1 proc. | 21,7 proc. | spadek o 9,7 proc. |
Źródło: GUS
Ekonomiści PKO BP zwracają uwagę, że nośniki energii podrożały w ciągu miesiąca najmocniej od stycznia. Ich zdaniem stoją za tym prawdopodobnie droższy gaz i opał. Żywność w październiku podrożała o 0,3 proc. względem września, ale rok do roku jej ceny są niemal stałe.
Tyle inflacji zdjęła obniżka podatków na stacjach
Za październikowym spadkiem cen paliw stoi rządowy pakiet Ceny Paliwa Niżej. Od 3 października do 31 grudnia 2026 r. VAT na benzynę i olej napędowy wynosi 8 proc. zamiast 23 proc. Akcyza na benzynę spadła z 1529 zł do 1239 zł za 1000 litrów, a na olej napędowy z 1160 zł do 880 zł. Minister finansów szacował, że ceny na stacjach spadną dzięki temu o około 1,2 do 1,3 zł na litrze.
Według wyliczeń PKO BP pakiet obniżył całą inflację o około 0,8 pkt proc. Bez niego wskaźnik wyniósłby więc ponad 4 proc. Ekonomiści banku piszą wprost, że „z końcem roku zakończy się program CPN, co ponownie może podbić inflację nieznacznie powyżej 4 proc. r/r”.
Podobną ocenę przytacza money.pl. Cytowany przez serwis analityk wskazuje, że spadek inflacji to głównie efekt niższych podatków, a nie słabnącej presji cenowej. Zwraca też uwagę, że ceny produkcji w przemyśle wzrosły we wrześniu o 6,1 proc. rok do roku, a firmy mogą przerzucać te koszty na klientów.
Rada Polityki Pieniężnej dostaje argument przeciw podwyżce stóp
Odczyt pojawił się kilka dni przed posiedzeniem Rady Polityki Pieniężnej zaplanowanym na 4 listopada. Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75 proc. od 5 marca 2026 r. i od niej pośrednio zależą raty kredytów o zmiennym oprocentowaniu.
Ekonomiści mBanku szacują, że inflacja bazowa, czyli bez cen energii i żywności, spadła do około 3 proc. Odczyt skomentowali krótko: „A jednak wciąż w celu!”. Ekonomiści ING spodziewają się, że w listopadzie stopy się nie zmienią, a ewentualne podwyżki mogą nastąpić dopiero w pierwszym kwartale 2027 r. „Jesteśmy na górnej granicy odchyleń od celu NBP” dodają.
Pełne dane o inflacji za październik, ze szczegółami dla wszystkich grup towarów i usług, GUS opublikuje 14 listopada.
Zdjęcie: silar, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0
