Pięć lat na zleceniach, potem siedem lat na własnej działalności. Jeszcze w 2025 roku dla kodeksu pracy taki staż wynosił dokładnie zero. Od tego roku zasady się zmieniły, a zainteresowanie jest ogromne. Do początku sierpnia do ZUS wpłynęło blisko 819 tys. wniosków o zaświadczenia potwierdzające okresy pracy poza etatem.
Co od 2026 roku wlicza się do stażu pracy?
Od 1 stycznia 2026 roku katalog okresów zaliczanych do stażu pracy został rozszerzony. Liczą się teraz okresy, w których dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy przy takiej działalności, wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, a także umowy agencyjnej. Do stażu dolicza się również okresy zawieszenia działalności w celu opieki nad dzieckiem, jeśli opłacano składki, oraz działalność prowadzoną z ulgą na start.
Nowe przepisy obejmują też pracę zarobkową za granicą wykonywaną na innej podstawie niż umowa o pracę. Nie ma przy tym znaczenia, ile godzin miesięcznie obejmowało zlecenie.
Chcesz częściej widzieć Dziś w Polsce w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł| Staż pracy od 2026 roku, co się liczy | |
|---|---|
| Liczy się | jednoosobowa działalność gospodarcza, współpraca przy niej, umowa zlecenia, umowa agencyjna, praca zarobkowa za granicą |
| Nie liczy się | działalność nierejestrowana, umowa o dzieło, praktyki studenckie, wolontariat |
| Sektor publiczny | przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026 r. |
| Pracodawcy prywatni | przepisy obowiązują od 1 maja 2026 r. |
| Czas na dokumenty | 24 miesiące |
| Wniosek do ZUS | USP za okresy od 1999 r., US-7 za okresy wcześniejsze |
Czego nie można doliczyć do stażu pracy?
Do stażu nie wlicza się okresów prowadzenia działalności nierejestrowanej ani wykonywania umowy o dzieło. Nie liczą się także praktyki studenckie i wolontariat. ZUS odmawia wydania zaświadczenia między innymi wtedy, gdy wnioskodawca wskazuje okres zlecenia z czasu, gdy jako uczeń nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom. Te same okresy nie mogą być też liczone podwójnie, na przykład gdy zlecenie pokrywało się z umową o pracę.
Jak uzyskać zaświadczenie z ZUS o stażu pracy?
Nowe zasady nie działają automatycznie. Pracownik musi sam wystąpić do ZUS o zaświadczenie i przekazać je pracodawcy. Wniosek składa się elektronicznie przez platformę eZUS. Za okresy od 1 stycznia 1999 roku służy formularz USP, a za okresy wcześniejsze formularz US-7. Według Ministerstwa Pracy ZUS dysponuje danymi o historii zatrudnienia od 1999 roku, dlatego starsze okresy mogą wymagać dodatkowych dokumentów, na przykład potwierdzenia od dawnego zleceniodawcy.
Pracownicy zatrudnieni w jednostkach sektora finansów publicznych mogli korzystać z nowych przepisów już od początku roku. U pracodawców prywatnych zmiany obowiązują od 1 maja 2026 roku. Na przedstawienie dokumentów jest 24 miesiące. Według danych ZUS z 5 sierpnia urząd rozpatrzył już blisko 621 tys. wniosków.
Co daje dłuższy staż pracy?
Od stażu pracy zależy wiele uprawnień pracowniczych. Najbardziej odczuwalny jest wymiar urlopu wypoczynkowego, który po 10 latach rośnie z 20 do 26 dni. Przykład podawany przez ekspertów jest prosty: jeśli pracownik z ośmioletnim stażem na etacie wcześniej przez dwa lata wykonywał umowę zlecenia i przedstawi zaświadczenie z ZUS, od dnia doliczenia tych lat zyskuje prawo do 26 dni urlopu.
Staż wpływa też na długość okresu wypowiedzenia, wysokość dodatku stażowego i nagród jubileuszowych, które wypłacają między innymi szkoły, urzędy i szpitale, a także na odprawy przewidziane w regulaminach wynagradzania. Od decyzji pracodawcy, który nie uzna przedstawionego dowodu, można odwołać się do sądu pracy.
