Opłata „pielgrzymkowa” w Częstochowie. Komisarz chce ją wprowadzić od 2027 roku

Pomysł wrócił w sobotę. Komisarz Częstochowy Łukasz Pabiś ogłosił w nagraniu w mediach społecznościowych, że chce wprowadzić w mieście opłatę miejscową od 1 stycznia 2027 roku. W lokalnej debacie od lat mówi się o niej „opłata pielgrzymkowa” albo „podatek od pielgrzymów”.

Pabiś zarządza miastem od czasu referendum z 25 października, w którym mieszkańcy odwołali prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka i radę miasta. Komisarza powołał premier Donald Tusk. Pabiś pełni funkcje obu organów aż do przedterminowych wyborów, które według projektu rozporządzenia mają się odbyć 24 stycznia 2027 roku.

Ile może wynieść opłata w Częstochowie

Komisarz przypomniał, że musi zdecydować sam, bo nie ma rady miasta. Zapowiedział jednak, że wcześniej zapyta o zdanie mieszkańców oraz firmy hotelarskie i turystyczne.

„Zanim to zrobię, chciałbym poznać zdanie organizacji pracodawców i przedsiębiorców świadczących usługi hotelarskie i turystyczne oraz mieszkańców. Będę również wdzięczny za sugestie, ile taka opłata powinna wynosić”, powiedział Łukasz Pabiś w nagraniu cytowanym przez PAP.

Najwyższa dopuszczalna stawka od 2027 roku to 5,03 zł od osoby za każdą dobę pobytu. Według wyliczeń komisarza przy takiej stawce do budżetu miasta trafiałoby dodatkowo około 1,5 mln zł rocznie. Opłatę miejscową płacą osoby nocujące w mieście, a pobierają ją zwykle hotele i inne obiekty noclegowe.

Pieniądze z turystyki to także temat ogólnopolski: niedawno pisaliśmy, że na 2027 rok zaplanowano 24 mln zł na czek turystyczny z dopłatami do noclegów. Częstochowa idzie w drugą stronę i chce, by goście dokładali się do kosztów miasta.

Dlaczego dotąd się nie udało

Opłaty w Częstochowie nigdy nie uchwalono, bo nie pozwalało na to prawo. Gmina mogła pobierać opłatę uzdrowiskową albo klimatyczną, a ta druga wymagała odpowiednich walorów klimatycznych i krajobrazowych oraz czystego powietrza.

Od 1 stycznia 2027 roku przepisy się zmieniają. Wymóg czystości powietrza zniknie, a do pobierania opłaty wystarczą walory krajobrazowe, przyrodnicze albo turystyczne, na przykład zabytki. Rząd szacuje, że takie prawo zyska ponad 1600 gmin z 2479 w Polsce.

Miasto liczy też koszty ruchu pątniczego. Według danych magistratu samo zabezpieczenie medyczne i sanitarne pielgrzymek kosztuje rocznie około 400 tys. zł. Wydatków na sprzątanie ulic i parków po pielgrzymach budżet nie wyodrębnia.

Spór trwa od lat

Wprowadzenia opłaty wielokrotnie domagała się lewica. Pierwszy raz pomysł wyszedł od prezydenta Matyjaszczyka po jego wyborze w 2010 roku. Przeciw były środowiska prawicowe i związane z Kościołem, które pisały w apelu, że opłata byłaby „antypromocją Częstochowy” i zniechęcałaby do przyjazdu.

W 2019 roku rada miasta przyjęła apel radnego Lewicy Sebastiana Trzeszkowskiego, by kuria metropolitalna wpłacała 1 zł od każdego pielgrzyma. Za głosowała Lewica, przeciw był PiS, a radni KO się podzielili. Kuria nie podjęła tej inicjatywy.

Uwagi do pomysłu można teraz wysyłać na adres e-mail podany przez komisarza. Jeśli opłata ma obowiązywać od 1 stycznia, decyzja o niej i o stawce musi zapaść jeszcze w tym roku. Osoby planujące przyjazd na Jasną Górę mogą też sprawdzić aktualną pogodę w Częstochowie godzina po godzinie.